Kuşlar Çikolata Yer mi?
Hayır, kuşların çikolata tüketmesi kesinlikle yanlıştır. Çok küçük miktarlar dahi hayati risk taşıyan zehirlenmelere yol açar. Herhangi bir maruz kalma durumunda acil veteriner hekim desteği alınmalıdır.
Evcil hayvanların çikolata yemesi denildiğinde akıllara genellikle koca bir paket şekeri veya bir tepsi keki yiyen köpekler gelir. Kuşlar da fırsat bulduklarında tatlı yiyeceklere aynı ilgiyi gösterir. Küçük vücut yapıları sebebiyle kuşlar köpekler kadar toleranslı değildir. Toksik etki oluşması için yüksek miktarlara gerek yoktur. Çok az bir çikolata parçası bile ciddi hasarlara neden olur.
Önemli Notlar
- Çikolata, beyin ve kalp fonksiyonlarını tehlikeli şekilde etkileyen kafein ve teobromin içerir. Bu nedenle kuşlar için toksiktir.
- Belirtiler kusma, ishal, titreme, nöbetler, kalp sorunları ve ölüm riskine kadar uzanır.
- Kuşunuzun herhangi bir miktarda çikolata yediğini fark ederseniz vakit kaybetmeden veteriner hekiminizle iletişime geçmelisiniz.
- Önlem almak tedaviden daha etkilidir. Çikolataları güvenli yerlerde saklamak ve evdeki diğer bireyleri uyarmak gerekir.
Kuşlarda Çikolata Zehirlenmesi Nedir?
Çikolata hem kafein hem de teobromin adı verilen kafein benzeri bir madde barındırır. Her iki bileşen de kuşlar dahil tüm evcil hayvanlar için zehirli etki yaratır. Tüketim sonrasında bu bileşenler beyin ve kalp üzerinde aşırı uyarılmaya neden olur. Hiperaktivite, titreme, nöbetler veya kalp atış hızında ciddi artış gibi ağır klinik tablolar ortaya çıkar.
Kuşların vücut ağırlığı ve kütlesi oldukça düşüktür. Zehirlenme tablosunun oluşması için çok az miktarda çikolata yeterli olur. Çikolatanın koyuluğu (kakao oranı) arttıkça içerisindeki kafein ve teobromin miktarı yükselir. Kakao tozu ve şekersiz pişirme çikolataları (bitter grubu) en yüksek toksin oranına sahiptir. Bu türlerden çok küçük bir parça tüketilmesi dahi kuşlarda çikolata zehirlenmesine yol açar.
Kuşlarda Çikolata Zehirlenmesi Belirtileri
Az miktarda tüketim, yediklerini geri çıkarma ve ishal gibi nispeten hafif belirtilerle seyreder. Yüksek dozlara maruz kalınması daha ciddi sonuçlar doğurur.
Kuşun çikolata tüketmesi sonrası gözlemlenebilecek klinik belirtiler şunlardır:
- Yediklerini geri çıkarma (Regürjitasyon)
- Kusma
- İshal
- Koyu renkli dışkı
- Aşırı hareketlilik (Hiperaktivite)
- Yüksek tansiyon
- Kalp atış hızında artış
- Kalp ritim bozuklukları
- Kalp yetmezliği
- Solunum yetmezliği
- Titreme
- Nöbetler
- Ölüm
Kuşum Çikolata Yedi, Ne Yapmalıyım?
Farklı çikolata türlerinde bulunan kafein ve teobromin oranları değişkenlik gösterir. Zehirlenmeye yol açacak miktar kuşun türüne ve çikolatanın yapısına göre değişir. Kuşunuzun herhangi bir çikolata veya çikolata içeren unlu mamul tükettiğinden şüpheleniyorsanız derhal veteriner hekiminize başvurmalısınız. Hekiminiz tüketilen miktarın risk oluşturup oluşturmadığını değerlendirecektir.
Riskli bir durum söz konusuysa kuşunuzun veteriner kliniğinde muayene edilmesi gerekir. Hekiminizle görüşürken süreci hızlandırmak adına şu bilgileri sağlamak faydalı olacaktır:
- Yenen çikolatanın türü
- Tüketilen miktar
- Yenme zamanı
- Kuşun gösterdiği güncel belirtiler
Kuşun türü, yaşı, yaklaşık kilosu ve varsa mevcut diğer hastalıkları hakkındaki bilgiler teşhis sürecine yardımcı olur. Tüm veriler kuşun zehirlenme riski taşıyıp taşımadığının belirlenmesinde kullanılır.
Veteriner Hekimler Kuşlarda Çikolata Zehirlenmesini Nasıl Tedavi Eder?
Kuşunuz toksik bir doz aldıysa hekiminiz "kursak yıkama" (crop lavage) işlemi uygulayabilir. Bu prosedürde kursak adı verilen ve yiyeceklerin depolanıp yumuşatıldığı bölgeye bir tüp yerleştirilerek içerik dışarı atılır.
Toksinlerin sindirim sisteminden emilimini engellemek adına tıbbi aktif kömür uygulaması yapılabilir. Tedavi sürecinde sıvı tedavisi (serum) desteği sağlanabilir. Veteriner ekibi kuşun kalp atış hızı, kan basıncı ve kalp ritmini yakından takip eder. Hiperaktivite, titreme ve nöbet belirtileri gözlemlenirse bu semptomları kontrol altına almak için ilaç tedavisi uygulanır. Çikolata zehirlenmesi kusma ve ishale neden olduğu için bu durumlara yönelik destekleyici tedaviler de gerekebilir.
Çikolata zehirlenmesinin etkileri 24 ila 48 saat sürebilir. Toksik doz alan kuşların uygun tedavi ve gözetim için bir ila iki gün veteriner kliniğinde kalması gerekebilir.
Kuşlarda Çikolata Zehirlenmesini Önleme Yöntemleri
Kuşlar meraklı ve inatçı canlılardır. Beklenmedik alanlara ulaşma yetenekleri vardır. Önlem almak tedaviden her zaman daha güvenli bir yoldur.
Çikolatayı kuşlardan uzak tutmak için öneriler:
- Çikolataları kapalı dolaplarda veya hava almayan saklama kaplarında muhafaza edin.
- Şeker tabaklarını, kekleri ve tatlı atıştırmalıkları kuşların ulaşamayacağı tezgahlara koyun.
- Evinize gelen misafirlerin ve çocukların çikolatanın kuşlar için zararlı olduğunu bildiğinden emin olun.
- Yere düşen yiyeceklere dikkat edin. Kuşlar, çocuklar etraftayken yere düşen kırıntıları takip etmeyi öğrenir.
- İnsanlar için üretilen tatlıları ödül olarak vermeyin.
- Parlak folyo ambalajlar veya renkli şeker kaplamaları kuşların dikkatini çeker ve kaza riskini artırır.
Kuşunuzun çikolataya eriştiğini fark ederseniz hemen veteriner hekiminizi arayın. Erken müdahale tam iyileşme şansını büyük ölçüde artırır.