Substrate Filtre Malzemesi
Substrate, akvaryum sektöründe farklı amaçlarla kullanılan malzemeleri tanımlayabilen geniş bir terimdir. Evcilal Substrate kategorisindeki ürünlerin büyük bölümü, dış filtre, sump ve uygun medya haznesine sahip iç filtrelerde kullanılan yüksek gözenekli biyolojik filtre malzemelerinden oluşur. Eheim Substrat, Eheim Substrat Pro, Fluval BioMax, Sera Siporax ve Seachem Matrix gibi ürünler faydalı bakteri kolonilerine geniş bir tutunma yüzeyi sağlayarak akvaryumun biyolojik filtrasyon kapasitesini destekler.
Bitkili akvaryum tabanında kullanılan toprak, kum ve besleyici alt katman ürünleri de “substrate” olarak adlandırılabilir. Ancak bunlar filtre sepetine yerleştirilen biyolojik substratlarla aynı değildir. Bitki substratı kök gelişimi ve besin depolanması için akvaryum tabanına serilirken biyolojik filtre substratı, suyun sürekli dolaştığı filtre bölmesinde kullanılır.
Doğru substrate seçimi yapılırken ürünün filtre medyası mı yoksa taban malzemesi mi olduğu mutlaka kontrol edilmelidir. Yanlış ürünün yanlış alanda kullanılması suyun bulanmasına, filtre akışının engellenmesine veya beklenen biyolojik performansın elde edilememesine neden olabilir.
Evcilal’daki Eheim, Fluval, Sera, Seachem ve Aquaforest substrate çeşitlerini; filtre hacmi, akvaryum türü, kullanım amacı ve ambalaj miktarına göre karşılaştırabilirsiniz.
Substrate Nedir?
Substrate kelimesi Türkçede genel olarak “alt katman”, “yüzey” veya “canlıların tutunduğu ortam” anlamında kullanılır. Akvaryumculukta ise iki farklı ürün grubunu ifade edebilir:
- Biyolojik filtre substratı
- Akvaryum taban substratı
Biyolojik filtre substratı; bakterilerin yerleşmesi için gözenekli yüzey oluşturan, filtre içerisinde kullanılan malzemedir. Sinterlenmiş cam, seramik veya özel işlenmiş mineral yapıda olabilir.
Taban substratı ise akvaryum zeminine serilen kum, aktif toprak, kil, torf veya mineral karışımıdır. Bitki köklerini desteklemek, besin maddelerini depolamak veya doğal bir zemin oluşturmak amacıyla kullanılır.
Evcilal kategorisindeki Eheim Substrat Pro, Eheim Substrat, Fluval BioMax, Sera Siporax ve Seachem Matrix ürünleri biyolojik filtre medyasıdır. Aquaforest AF Natural Substrate ise bitkili akvaryum tabanına yönelik torf ve kil bazlı bir alt katmandır.
Biyolojik Filtre Substratı Ne İşe Yarar?
Biyolojik filtre substratının temel görevi, akvaryumdaki faydalı mikroorganizmaların tutunabileceği geniş ve kararlı bir yüzey meydana getirmektir. Bu bakteriler balık atıkları ve çürüyen organik maddeler sonucunda oluşan azotlu bileşiklerin dönüştürülmesinde görev alır.
Gözenekli substrate filtre malzemeleri:
- Nitrifikasyon bakterilerine yaşam alanı sağlar.
- Biyolojik filtrasyon kapasitesini artırır.
- Amonyak ve nitritin bakteriler tarafından dönüştürülmesini destekler.
- Filtrenin kullanılabilir medya hacmini verimli değerlendirir.
- Tatlı ve deniz suyu sistemlerinde kararlı su değerlerine katkıda bulunur.
- Yoğun canlı bulunan akvaryumlarda biyolojik yükün yönetilmesine yardımcı olur.
- Yeni filtrenin olgunlaşması için uzun süreli yüzey oluşturur.
Substrate malzemesi amonyağı kendi başına sihirli biçimde ortadan kaldırmaz. Görevi, amonyak ve nitriti dönüştüren bakteri kolonilerine uygun ortam sağlamaktır.
Akvaryumda Azot Döngüsü
Balıklar solungaç ve metabolik faaliyetleri yoluyla azotlu atık üretir. Yenmeyen yemler, ölü bitki parçaları ve diğer organik maddeler de parçalanırken amonyak oluşmasına neden olur.
Azot döngüsünün temel aşamaları şöyledir:
- Organik atıklar amonyak ve amonyum oluşmasına neden olur.
- Nitrifikasyon bakterileri amonyağı nitrite dönüştürür.
- Başka bakteri grupları nitriti nitrata dönüştürür.
- Nitrat bitkiler tarafından tüketilir veya su değişimleriyle azaltılır.
Amonyak ve nitrit düşük seviyelerde bile balıklar için tehlikeli olabilir. Nitrat daha az zehirli olmakla birlikte yüksek seviyede birikmemelidir.
Biyolojik substrate, ilk üç aşamadaki bakteriyel dönüşüm için kolonizasyon alanı sağlar. Ancak standart dış filtre koşullarında nitratı doğrudan ve güvenilir şekilde yok eden bir malzeme olarak görülmemelidir. Nitrat kontrolü için düzenli su değişimi, doğru yemleme, uygun canlı yükü ve gerektiğinde özel nitrat giderici çözümler uygulanmalıdır.
Substrate Biyolojik Filtrasyonu Nasıl Destekler?
Kaliteli biyolojik filtre malzemeleri, çıplak filtre haznesine kıyasla çok daha geniş kullanılabilir yüzey oluşturur. Gözeneklerin içerisine ve dış yüzeye yerleşen bakteriler, filtreden geçen su içerisindeki azotlu bileşiklere erişir.
Etkili biyolojik filtrasyon için şu koşullar gereklidir:
- Yeterli oksijen
- Düzenli su akışı
- Uygun sıcaklık
- Klor ve dezenfektan içermeyen su
- Bakterilerin gelişmesi için zaman
- Mekanik ön filtrasyon
- Dengeli canlı yükü
- Kesintisiz filtre çalışması
Filtrenin uzun süre kapalı kalması, bakterilerin oksijensiz kalmasına neden olabilir. Elektrik kesintisi veya bakım sonrasında filtre içerisindeki suyun kokusu ve medyanın durumu kontrol edilmeden kirli filtre suyu akvaryuma gönderilmemelidir.
Sinterlenmiş Cam Filtre Malzemesi Nedir?
Eheim Substrat ve Substrat Pro gibi ürünler yüksek sıcaklıkta sinterlenmiş camdan üretilir. Sinterleme işlemi, malzemeye çok sayıda mikro ve makro gözenek kazandırır. Böylece küçük bir filtre hacmi içerisinde bakteriler için geniş bir yüzey elde edilir.
Sinterlenmiş cam medyanın avantajları:
- Yüksek gözeneklilik
- Filtre hacmini verimli kullanma
- Uzun süreli kullanım
- Yıkanarak yeniden değerlendirilebilme
- Tatlı ve deniz suyu uyumluluğu
- Kontrollü tane yapısı
- Bakteriler için kararlı kolonizasyon yüzeyi
Gözeneklerin kaba atıklarla dolmaması için sinterlenmiş medyadan önce sünger veya mekanik filtre malzemesi kullanılmalıdır.
Seramik Halka ile Substrate Arasındaki Fark
Seramik halkalar ile substrate ürünleri benzer görünebilir; ancak her seramik halka aynı görev için tasarlanmamıştır.
| Özellik | Mekanik seramik halka | Biyolojik substrate |
|---|---|---|
| Temel amaç | Su akışını dağıtmak ve kaba kiri tutmak | Faydalı bakterilere yüzey sağlamak |
| Gözenek yapısı | Genellikle daha iri ve sınırlı | Mikro ve makro gözenekli |
| Filtredeki yeri | İlk mekanik katmanlarda | Mekanik filtrasyondan sonra |
| Kullanılabilir yüzey | Ürüne göre sınırlı | Yüksek yüzey alanı hedeflenir |
| Temizlik | Daha güçlü durulanabilir | Nazik ve kısmi temizlik gerekir |
Bazı seramik halkalar hem mekanik hem biyolojik görev üstlenebilir. Ürünün kullanım amacı ambalaj açıklamasından kontrol edilmelidir.
Substrate ile Lav Kırığı Arasındaki Fark
Lav kırığı ve substrate biyolojik filtrasyonda kullanılabilir. Ancak yapıları ve standartlıkları farklıdır.
Lav kırığı doğal volkanik kayadan oluşur. Gözenekliliği, yoğunluğu ve tane ölçüsü doğal yapıya göre değişebilir. Sinterlenmiş substrate ise belirli gözenek yapısı ve yüzey performansı hedeflenerek üretilir.
| Özellik | Lav kırığı | Sinterlenmiş substrate |
|---|---|---|
| Kaynak | Doğal volkanik taş | İşlenmiş cam veya seramik |
| Tane yapısı | Düzensiz | Daha standart |
| Gözeneklilik | Partiye göre değişebilir | Üretimle kontrol edilir |
| Hacim verimliliği | Ürüne göre değişir | Kompakt filtreler için yüksektir |
| Kullanım alanı | Filtre, alt taban ve dekor | Esas olarak filtre medyası |
| Maliyet | Genellikle daha ekonomiktir | Üretim teknolojisine göre yüksektir |
Geniş sump sistemlerinde lav kırığı ekonomik bir seçenek olabilir. Filtre hacminin sınırlı olduğu dış filtrelerde yüksek yüzey alanlı substrate daha verimli kullanım sağlayabilir.
Substrate ile Zeolit Arasındaki Fark
Zeolit, esas olarak tatlı suda amonyum iyonlarını sınırlı kapasitesi dolana kadar tutan iyon değiştirici bir medyadır. Biyolojik substrate ise amonyak ve nitriti dönüştüren bakterilere kalıcı yüzey sağlar.
Zeolit kısa süreli amonyum kontrolünde faydalı olabilirken substrate uzun vadeli biyolojik filtrasyonun parçasıdır. Zeolitin kapasitesi dolduğunda değiştirilmesi gerekir. Substrate ise fiziksel yapısı sağlam ve su akışı korunmuşsa temizlenerek uzun süre kullanılabilir.
Substrate ile Aktif Karbon Arasındaki Fark
Aktif karbon çözünmüş organik maddeleri, renk veren bileşikleri, kokuları ve bazı ilaç kalıntılarını adsorbe eden kimyasal filtre malzemesidir. Substrate ise biyolojik filtrasyon medyasıdır.
- Substrate: Bakteriler için yaşam alanı oluşturur.
- Aktif karbon: Belirli çözünmüş maddeleri adsorbe eder.
- Sünger: Fiziksel atıkları tutar.
- Elyaf: İnce parçacıkları yakalar.
- Zeolit: Amonyum iyonlarını tutar.
- Reçine: Formülüne göre belirli iyon veya organikleri hedefler.
Etkili bir filtrede bu malzemeler ihtiyaca göre birlikte kullanılabilir; ancak birbirlerinin yerine geçmezler.
Filtre Substratı ile Bitki Substratı Arasındaki Fark
Bu kategorideki en önemli ayrım budur.
| Özellik | Biyolojik filtre substratı | Bitki taban substratı |
|---|---|---|
| Kullanım yeri | Dış filtre, sump veya medya haznesi | Akvaryum tabanı |
| Temel görev | Bakteri kolonizasyonu | Kök gelişimi ve besin desteği |
| Yapı | Sinterlenmiş cam, seramik veya mineral | Toprak, kil, torf veya mineral karışımı |
| Su akışı | İçerisinden sürekli su geçirilir | Taban katmanı olarak sabit kalır |
| Temizlik | Akvaryum suyunda nazikçe durulanır | Filtre medyası gibi yıkanmaz |
| Örnek | Eheim Substrat Pro | Aquaforest AF Natural Substrate |
Aquaforest AF Natural Substrate filtre sepetine doldurulmamalıdır. Eheim Substrat Pro da bitki toprağı yerine akvaryum tabanına serilmemelidir.
Substrate Filtreye Nasıl Yerleştirilir?
Biyolojik substrate, mekanik filtrasyondan sonraki bölüme yerleştirilmelidir. Kaba atıkların doğrudan medyaya ulaşması gözeneklerin zamanla dolmasına neden olabilir.
Genel filtre sıralaması, suyun akış yönüne göre şu şekilde planlanabilir:
- Kaba sünger
- Mekanik seramik veya ön filtre medyası
- Orta ya da ince sünger
- Substrate biyolojik filtre malzemesi
- Gerekiyorsa kimyasal medya
- İnce elyaf veya son parlatma pedi
Her dış filtrenin su akış yönü aynı değildir. Bazı modellerde su aşağıdan yukarıya, bazılarında ise farklı sepet düzeniyle hareket eder. Kullanım kılavuzu kontrol edilmeden genel sıralama uygulanmamalıdır.
Dış Filtrede Substrate Kullanımı
Dış filtreler, substrate kullanmak için en uygun sistemlerden biridir. Filtre sepetleri yüksek miktarda biyolojik medya barındırabilir ve suyun substrate içerisinden düzenli biçimde geçmesini sağlar.
Dış filtre kullanımında:
- Ürünü kullanmadan önce hafifçe durulayın.
- Medyayı mekanik süngerden sonraki sepete yerleştirin.
- Sepeti su akışını engelleyecek kadar sıkıştırmayın.
- Filtrenin baypas boşluklarını doğru kapatın.
- Bütün medyayı aynı anda temizlemeyin.
- Filtreyi uzun süre kapalı bırakmayın.
- Debi düşüşünü takip edin.
- Medyanın kurumasını önleyin.
Filtrede birden fazla biyolojik sepet varsa bakımlar dönüşümlü yapılabilir. Böylece bakteri kolonisinin büyük bölümü korunur.
Sump Sisteminde Substrate Kullanımı
Sump filtrelerinde substrate medya torbası, sepet, fileli kutu veya suyun yönlendirildiği özel hazne içerisinde kullanılabilir.
Sump içerisinde substrate:
- Mekanik filtrasyondan sonra konumlandırılmalı,
- Tortunun çöktüğü durgun bölmeye bırakılmamalı,
- Suyun yalnızca çevresinden değil içerisinden geçmesi sağlanmalı,
- Tamamen su altında tutulmalı,
- Bakım için kolay erişilen bölmeye yerleştirilmelidir.
Medyanın sump tabanına gelişi güzel dökülmesi bakım sırasında zorluk çıkarabilir. Uygun filtre torbası veya delikli medya sepeti kullanmak daha düzenli bir uygulama sağlar.
İç Filtrede Substrate Kullanılır mı?
Medya haznesine sahip bazı iç filtrelerde substrate kullanılabilir. Eheim BioPower ve AquaCorner gibi modeller biyolojik filtre medyası yerleştirilebilen özel sepet veya kutulara sahip olabilir.
İç filtrede kullanmadan önce:
- Filtrenin medya haznesi bulunup bulunmadığı,
- Haznenin tane ölçüsüne uygunluğu,
- Su akış yönü,
- Pervane koruması,
- Üreticinin önerdiği medya miktarı
kontrol edilmelidir.
Yalnızca süngerle çalışan küçük iç filtrelerde süngerin tamamını çıkarıp substrate doldurmak doğru olmayabilir. Sünger hem mekanik temizlik sağlar hem de biyolojik yüzey oluşturur. Kullanılabilir hacim iki işlev arasında dengeli paylaşılmalıdır.
Substrate Kullanılmadan Önce Yıkanır mı?
Filtre substrate ürünleri kullanımdan önce üretici talimatına göre durulanabilir. Ambalaj içerisinde taşıma sırasında oluşan ince toz bulunabilir. Bu tozun uzaklaştırılması ilk çalıştırmada suyun bulanmasını önlemeye yardımcı olur.
Yeni filtre medyası:
- Deterjan kullanılmadan,
- Temiz su altında kısa süre,
- Taneciklere zarar vermeden,
- Su belirgin biçimde berraklaşana kadar
durulanabilir.
Bakteri kültürü eklenmiş Sera Siporax Bio Active gibi özel ürünlerde hazırlama yöntemi farklı olabilir. Bakteri veya aktif bileşen içeren ürünler gelişigüzel yıkanmamalı; ambalaj talimatı uygulanmalıdır.
Substrate Nasıl Temizlenir?
Olgunlaşmış substrate üzerinde faydalı bakteri kolonileri bulunur. Bakımın amacı malzemeyi steril etmek değil, su akışını engelleyen kaba tortuyu azaltmaktır.
Doğru temizlik için:
- Su değişiminde akvaryumdan bir miktar su alın.
- Substrate sepetini bu suyun içerisinde hafifçe çalkalayın.
- Tanecikleri sert biçimde ovalamayın.
- Kaynar su kullanmayın.
- Deterjan veya dezenfektan eklemeyin.
- Bütün biyolojik medyayı aynı gün temizlemeyin.
- Temizlik sırasında medyanın kurumasına izin vermeyin.
- İşlemi kısa sürede tamamlayıp filtreyi yeniden çalıştırın.
Klor ve kloramin bakterilere zarar verebileceği için oturmuş biyolojik medya doğrudan klorlu musluk suyuyla yoğun biçimde yıkanmamalıdır.
Substrate Ne Sıklıkla Temizlenir?
Temizlik sıklığı sabit bir takvime göre değil, filtre performansına göre belirlenmelidir.
Bakım ihtiyacını gösteren belirtiler:
- Filtre debisinin belirgin biçimde düşmesi
- Sepetlerde tortu birikmesi
- Filtre çıkışının zayıflaması
- Hortumlar temiz olduğu hâlde akışın düzelmemesi
- Mekanik süngerin çok hızlı tıkanması
- Medya çevresinde yoğun çamur oluşması
Substrate sık sık temizlenmemelidir. Mekanik ön filtrasyon düzenli bakımla temiz tutulursa biyolojik medya daha uzun süre müdahale gerektirmeden çalışabilir.
Substrate Ne Zaman Değiştirilmelidir?
Kaliteli biyolojik substrate, fiziksel yapısı sağlam kaldığı sürece uzun süre kullanılabilir. Kimyasal filtre malzemeleri gibi her ay otomatik olarak değiştirilmesi gerekmez.
Değişim şu durumlarda değerlendirilebilir:
- Tanecikler belirgin biçimde ufalanmışsa,
- Malzeme çamur hâline gelmeye başlamışsa,
- Gözenekler temizlenemeyecek kadar tıkanmışsa,
- Filtre debisi sürekli düşük kalıyorsa,
- Medya yanlış kimyasala maruz kalmışsa,
- Üreticinin belirttiği kullanım ömrü tamamlanmışsa,
- Akvaryumda bulaşıcı hastalık sonrası özel dezenfeksiyon gerekiyorsa.
Biyolojik medyanın tamamı bir defada değiştirilmemelidir. Eski medyanın belirli bölümü filtrede tutularak yeni malzeme kademeli biçimde eklenebilir. Böylece bakterilerin yeni yüzeye taşınması için zaman sağlanır.
Yeni Substrate Akvaryum Döngüsünü Hemen Kurar mı?
Hayır. Yeni substrate yüksek yüzey alanı sağlar; ancak paketinden çıktığında otomatik olarak olgunlaşmış filtre değildir. Faydalı bakteri kolonilerinin oluşması zaman alır.
Yeni filtre döngüsünü desteklemek için:
- Güvenilir bakteri kültürü kullanılabilir.
- Oturmuş ve sağlıklı bir filtreden az miktarda medya aktarılabilir.
- Balıklar kademeli eklenebilir.
- Amonyak ve nitrit testleri yapılabilir.
- Aşırı yemlemeden kaçınılabilir.
- Filtre kesintisiz çalıştırılabilir.
Akvaryuma çok fazla substrate koymak döngüyü anında tamamlamaz. Yüzey kadar bakteri gelişimi, oksijen, su akışı ve canlı yükü de önemlidir.
Eheim Substrat
Eheim Substrat, yüksek gözenekli sinterlenmiş camdan üretilen standart biyolojik filtre malzemesidir. Evcilal’da 1, 2 ve 5 litrelik ambalaj seçenekleri bulunur.
Eheim Substrat’ın başlıca özellikleri:
- Yüksek gözenekli cam yapı
- Geniş bakteri kolonizasyon alanı
- Tatlı ve deniz suyu kullanımına uygunluk
- Yıkanarak tekrar kullanılabilme
- Dış filtre ve sump sistemlerine uygunluk
- Farklı filtre hacimleri için ambalaj seçenekleri
Ürün, mekanik filtrelemeden sonraki sepete yerleştirilmelidir. Böylece kaba atıkların gözenekleri hızlı biçimde tıkaması önlenebilir.
Eheim Substrat Pro
Eheim Substrat Pro, küresel formda üretilen sinterlenmiş cam biyolojik filtre medyasıdır. Küresel tanecikler, filtre sepetindeki hacmin verimli kullanılmasına ve suyun taneler arasında dengeli biçimde dolaşmasına yardımcı olur.
Evcilal’da:
- Eheim Substrat Pro 1 Litre 720 gr
- Eheim Substrat Pro 2 Litre 1440 gr
- Eheim Substrat Pro 5 Litre 3600 gr
seçenekleri bulunmaktadır.
Substrat Pro tatlı ve deniz suyu akvaryumlarında kullanılabilir. Yüksek gözenekli yapısı nitrifikasyon bakterileri için geniş yüzey oluşturur. Standart oksijenli dış filtre kullanımında temel faydası amonyak ve nitrit dönüşümünü desteklemektir; doğrudan nitrat giderici ürün olarak değerlendirilmemelidir.
Eheim Substrat ile Substrat Pro Arasındaki Fark
Her iki ürün de sinterlenmiş camdan üretilen biyolojik filtre medyasıdır. Temel fark tane biçimi ve filtre hacmini değerlendirme şeklidir.
| Özellik | Eheim Substrat | Eheim Substrat Pro |
|---|---|---|
| Tane şekli | Düzensiz parçalar | Küresel tanecikler |
| Yapı | Gözenekli sinterlenmiş cam | Optimize edilmiş sinterlenmiş cam |
| Hacim kullanımı | Standart | Küresel form sayesinde düzenli |
| Kullanım | Tatlı ve deniz suyu | Tatlı ve deniz suyu |
| Bakım | Kontrollü durulama | Kontrollü durulama |
| Ambalajlar | 1, 2 ve 5 litre | 1, 2 ve 5 litre |
Filtre haznesi, bütçe ve istenen medya kapasitesine göre iki ürün arasında seçim yapılabilir.
Fluval BioMax
Fluval BioMax, gözenekli yapısıyla nitrifikasyon bakterilerinin kolonileşmesini destekleyen biyolojik filtre medyasıdır. Evcilal kategorisinde farklı filtre sistemlerine yönelik çeşitli ağırlık seçenekleri bulunur.
Ürünler arasında:
- Fluval BioMax 170 gr U ve C filtreler için
- Fluval BioMax 500 gr
- Fluval BioMax 1100 gr
gibi seçenekler yer alır.
Fluval BioMax seçilirken yalnızca ağırlık değil, kullanılacak filtre modeli ve medya haznesi ölçüsü kontrol edilmelidir. Modele özel ambalajlar belirli Fluval filtrelerinin sepet ve kartuş yapılarına uygun biçimde hazırlanabilir.
Sera Siporax
Sera Siporax, biyolojik filtrasyon amacıyla kullanılan gözenekli halka formunda bir medya grubudur. Standart, Mini, Bio Active ve Algovec gibi farklı çeşitleri bulunmaktadır.
Evcilal kategorisindeki seçenekler arasında:
- Sera Siporax Mini Substrate 35 gr
- Sera Siporax Bio Active Professional Substrate 35 gr
- Sera Siporax Mini 500 ml
- Sera Professional Siporax Bio Active 500 ml
- Sera Siporax Algovec Professional
- Sera Siporax 15 mm açık paket
yer alır.
Siporax Mini kompakt filtreler ve küçük medya hazneleri için uygun olabilir. Bio Active çeşitlerinde biyolojik süreci desteklemeye yönelik bakteri bileşenleri bulunabilir. Algovec ürünleri ise yosun kontrolüne destek verecek özel bakteri kültürüyle farklılaşabilir. Kullanım şekli ürün çeşidine göre kontrol edilmelidir.
Seachem Matrix
Seachem Matrix, yüksek gözenekli inorganik katı malzemeden üretilen biyolojik filtre medyasıdır. Tatlı ve deniz suyu akvaryumlarında kullanılabilir. Dış filtre, sump ve damlatmalı filtre gibi sistemlerde geniş bakteri yüzeyi oluşturur.
Matrix’in iri ve düzensiz tane yapısı, su akışına izin verirken bakterilerin yerleşebileceği iç ve dış yüzeyler sağlar. Ürünün performansı için mekanik ön filtrasyon ve yeterli su dolaşımı önemlidir.
Matrix standart oksijenli kullanımda öncelikle nitrifikasyonu destekler. Üretici belirli gözeneklerde düşük oksijenli mikro bölgelerden söz etse de gerçek nitrat azaltma performansı sistem debisine, organik karbona, oksijen düzeyine ve bakım koşullarına bağlıdır. Düzenli su değişiminin yerine geçmez.
Aquaforest AF Natural Substrate
Aquaforest AF Natural Substrate, kategorideki biyolojik filtre malzemelerinden farklı olarak bitkili akvaryum tabanında kullanılan torf ve kil bazlı bir alt katmandır.
Ürünün kullanım amacı:
- Bitki köklerinin gelişimini desteklemek
- Besin maddelerini kök bölgesinde tutmak
- Tabanın mineral yapısını zenginleştirmek
- Bitkiler için verimli bir alt katman oluşturmak
şeklindedir.
AF Natural Substrate dış filtreye veya sumpa konulmamalıdır. Akvaryum tabanında üreticinin önerdiği kalınlıkta kullanılmalı ve gerekiyorsa uygun bir üst taban malzemesiyle kapatılmalıdır. Kurulum sırasında ürün talimatı izlenmeli; doğrudan filtre substrate ürünleriyle aynı şekilde yıkanmamalıdır.
Substrate Ne Kadar Kullanılmalıdır?
Gerekli biyolojik medya miktarı yalnızca akvaryum litresine bakılarak kesin olarak belirlenemez.
Miktarı etkileyen unsurlar:
- Akvaryumun net su hacmi
- Balık sayısı ve büyüklüğü
- Yemleme miktarı
- Filtrenin medya kapasitesi
- Filtre debisi
- Tatlı veya deniz suyu kullanımı
- Sistemdeki diğer biyolojik medyalar
- Bakım düzeni
- Canlıların oluşturduğu organik yük
Üreticinin litre ve akvaryum kapasitesi önerisi öncelikli olmalıdır. Sepeti ağzına kadar sıkıştırmak daha iyi filtrasyon anlamına gelmez. Suyun medya içerisinden rahatça geçmesi gerekir.
Substrate Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?
Ürün seçiminde şu özellikler karşılaştırılmalıdır:
- Filtre medyası veya taban malzemesi olması
- Tatlı ve deniz suyu uyumluluğu
- Tane büyüklüğü
- Filtre haznesine uygunluk
- Gözenek yapısı
- Ambalaj hacmi
- Kullanım amacı
- Üretici tarafından belirtilen yüzey alanı
- Yıkanabilirlik ve kullanım ömrü
- Bakteri kültürü içerip içermediği
- Filtre modeline özel olup olmadığı
- Gerekli mekanik ön filtreleme
Sadece en yüksek yüzey alanı iddiasına göre seçim yapılmamalıdır. Su akışına kapalı veya kısa sürede tortuyla dolan gözenekler teorik olarak geniş olsa bile gerçek kullanımda beklenen performansı göstermeyebilir.
Substrate Kullanırken Yapılan Hatalar
Yaygın hatalar şunlardır:
- Filtre substrate ile bitki substrate ürünlerini karıştırmak
- Bitki toprağını dış filtreye doldurmak
- Biyolojik filtre medyasını bitki kumu olarak kullanmak
- Substrate’i mekanik filtrasyondan önce yerleştirmek
- Bütün medyayı aynı anda klorlu suyla yıkamak
- Filtreyi bakım sonrasında uzun süre kapalı bırakmak
- Yeni substrate’in döngüyü anında tamamlayacağını düşünmek
- Medyayı her ay tamamen değiştirmek
- Sepeti su geçişini engelleyecek kadar doldurmak
- Filtre debisindeki düşüşü önemsememek
- Substrate’in nitratı her koşulda yok edeceğini düşünmek
- Modele özel BioMax ürününü uyumsuz filtreye almak
- Bakteri kültürlü medyayı talimata aykırı yıkamak
- Filtre malzemesinin kurumasına izin vermek
Substrate Filtre Malzemesi Fiyatları
Substrate filtre malzemesi fiyatları; markaya, ambalaj hacmine, kullanılan materyale, gözenek yapısına ve ürünün özel bakteri bileşenleri içerip içermemesine göre değişir. Eheim Substrat ve Substrat Pro ürünleri 1, 2 ve 5 litrelik ambalajlarla farklı filtre kapasitelerine hitap eder. Fluval BioMax ürünleri genel ve modele özel seçenekler sunarken Sera Siporax serisi standart, Mini, Bio Active ve Algovec çeşitleriyle farklı ihtiyaçlara yönelir.
Fiyat karşılaştırması yapılırken ağırlıktan çok litre hacmi ve kullanılacak filtre sepetinin kapasitesi dikkate alınmalıdır. Sinterlenmiş medyaların yoğunlukları farklı olabileceği için aynı ağırlıktaki iki ürün filtre içerisinde aynı hacmi kaplamayabilir.
Ucuz bir medyanın sık değiştirilmesi veya kısa sürede tıkanması uzun vadede daha yüksek maliyet oluşturabilir. Ürün seçiminde:
- Kullanım ömrü,
- Filtre hacmine uygunluk,
- Gözenek dayanıklılığı,
- Yeniden kullanılabilirlik,
- Gerçek biyolojik kullanım amacı
birlikte değerlendirilmelidir.
Evcilal’daki Eheim, Fluval, Sera, Seachem ve Aquaforest substrate çeşitlerini akvaryumunuzun hacmine, filtre modeline ve kullanım amacına göre karşılaştırarak uygun ürünü belirleyebilirsiniz.